فصل دهم وفات پيامبر زمانى كه محمد ( ص ) در سال 622 هجرت نمود ، اجتماع كوچك مسلمانان اولين گام را به سوى تبديل شدن به يك قدرت سياسى برداشت : ده سال بعد اين اجتماع تقريبا بر سرتاسر عربستان حاكم گرديد و زيربناى امپراطورى بزرگى را پايه‌ريزى نمود كه هزار سال دوام آورد . اين موفقيت سياسى آسان به دست نيامده بود ، حوادث سخت و تلخ مدينه و تلاش بىوقفه مسلمانان نشان داد كه تا چه حد برپائى جامعه‌اى براساس قوانين خداوند مشكل است . محمد ( ص ) رنج ترجمه پيام خداوند ( وحى ) به زبان انسان‌ها را كه براى آنها بسيار نامفهوم بود به عهده گرفته بود ، و تحمل فشارهاى روحى آن گاهى بسيار خردكننده بود . تلاش براى هماهنگ نمودن پيام خداوند با عادات اعراب ، انتظار و توقع مسلمانان را چنان بالا برده بود كه گاهى در مرز نااميدى قرار گرفته و حتى به فكر جدائى كامل از محمد ( ص ) مىافتادند . اما كسب اين موفقيت به‌هرحال نمايانگر سياست‌ها و استعدادهاى فوق بشرى او بود . زمانى كه او در بدر تصميم به جنگ گرفته و پيروز شد ، هنگامى كه دستور قتل‌عام يهوديان بنى قريظه را صادر نمود يا در حديبيه بر خلاف رأى اكثريت تصميم به صلح گرفت ، دستور وحى براى انجام اين امور از قبل صادر نگرديده بود ، بلكه او با مراجعه به استعدادهاى ذهنى خود و سنجيدن تمام جوانب رهبرى و مديريت سياسى از خداوند براى راهنمائى خود كمك طلبيد . خداوند هم پيامبر خود را براى انتخاب